Vanaf de zomer van 2022 werd een toename van gevallen van Corynebacterium diphtheriae-infectie waargenomen in opvangcentra voor migranten in Europa. De meeste gevallen waren cutaan, hoewel er ook enkele gevallen van luchtweginfectie en één sterfgeval werden gemeld. Het 2022 European Diphteria Consortium, met onderzoekers uit zowat alle West-Europese landen, onderzocht de klinische, epidemiologische en microbiologische kenmerken van deze uitbraak.
Men inventariseerde 362 toxigene C. diphtheriae-infecties in 10 Europese landen van januari tot en met november 2022. Ons land telde 20 infecties, vooral bij mensen afkomstig uit Afghanistan.
De analyse omvatte een volledige genoomsequentiebepaling en antimicrobiële gevoeligheidstesten van bacteriële isolaten die van de patiënten waren verkregen. Ook de fylogenetische relaties van de isolaten en hun antimicrobiële resistentiegenen werden geëvalueerd.
Het Consortium analyseerde 363 toxigene C. diphtheriae-isolaten bij 362 patiënten en noteerde klinische gegevens van 346 patiënten (95,6%): 268 (77,5%) van hen hadden cutane difterie, 53 (15,3%) hadden respiratoire difterie (11 [3,2%] hadden een pseudomembraan) en 9 (2,6%) hadden zowel respiratoire als cutane symptomen.
Men onderscheidde vier belangrijke genetische clusters, wat wees op het multiklonale karakter van de uitbraak. Het ermX-gen (dat codeert voor erytromycineresistentie) en de genen pbp2m en blaOXA-2 (die coderen voor bètalactamresistentie) werden gedetecteerd in een subgroep isolaten. Isolaten die ermX droegen, waren resistent tegen erytromycine, en isolaten die pbp2m droegen, waren resistent tegen penicilline, maar wel gevoelig voor amoxicilline. Op basis van de genomische variatie binnen de vier genetische clusters werd geschat dat hun meest recente gemeenschappelijke voorouders bestonden tussen 2017 en 2020.
De verspreiding van elk genetisch cluster van C. diphtheriae-isolaten over meerdere landen in Europa vertoonde herhaaldelijke grensoverschrijdende verspreiding. Het grote aantal C. diphtheriae-infecties onder migranten is zorgwekkend, vooral gezien het feit dat fenotypes met antimicrobiële resistentie de effectiviteit van eerstelijnsbehandelingen bedreigen. Het Consortium pleit dan ook voor bredere vaccinatie en voldoende opslag van antitoxines.
